Αν ο λεγόμενος δομημένος αυτοσχεδιασμός είναι μια κάπως πιο συγκεκριμένη έκφανση του improv ιδιώματος, εν προκειμένω έχουμε να κάνουμε με ένα έργο που διατηρεί λιγοστά αυτοσχεδιαστικά στοιχεία, καθώς ηχεί στα αυτιά του του ακροατή ως ολοκληρωμένη μουσική σύνθεση.

Κοιτώντας (ή, καλύτερα, ακούγωντας) πέρα από τα περιορισμένα σε αριθμό improv μέρη, διαπιστώνουμε ότι τα πάντα -από την ενορχήστρωση της Ηλεκτρομαγνητικής Ορχήστρας του Aaron Bennett μέχρι την τοποθέτηση και την επιλογή των μουσικών φράσεων (γιατί για τέτοιες κάνουμε λόγο)- είναι προσχεδιασμένα και μάλιστα με μεγάλη προσοχή.

Υπάρχει μια ομάδα ακροατών, μουσικόφιλων (όπως θέλετε πείτε το) που υποστηρίζει ότι το improv στερείται ηχο-συναισθήματος, δηλαδή η μουσική αδυνατεί να μεταδώσει συγκεκριμένα συναισθήματα στον ακροατή. Αν λάβουμε την άνωθι τοποθέτηση ως κριτήριο ορισμού του improv, τότε το παρόν cd δεν είναι improv. Το συναισθηματικό του υπόβαθρο είναι τόσο έντονο και εμφανές όσο και στην 9η του Μπετόβεν ! Υπερβολή ; Ίσως, αλλά μια ενδεχόμενη σύγκριση με τις περισσότερες improvised δουλειές που κυκλοφορούν θα καταστούσε σαφή τα στοιχεία που τις διαφοροποιούν από το δίσκο αυτό.

Όντας περισσότερο σύνθεση παρά αυτοσχεδιασμός θα ήταν άτοπο η κριτική να σταματήσει εδώ. Η οργάνωση και η δόμη του ήχου της εννιαμελούς παρέας του Bennet μας δίνει την ευκαρία να ασχοληθούμε και περαιτέρω με το ποιόν του δίσκου.

Ο κύριος άξονας γύρω απ΄τον οποίο περιστρέφεται το έργο δεν είναι, όπωε έχει αφεθεί να εννοηθεί, το improv αλλά το πάλαι ποτέ αντίπαλο δέος του, η ευρωπαϊκή avant-garde της μετα-Schoenberg εποχής. Επειδή όμως η περίοδος αυτή αφορά συνθέτες από τον Edgar Varese και τον Pierre Henry μέχρι τον Karl-Heinz Stockhausen και τον Γιάννη Ξενάκη - όλοι τους κορυφαίες μορφές αλλά με επιμέρους ιδιαιτερότητες ως μουσικοί- για την ακρίβεια οι κύριες επρροές θα΄πρεπε να χρεωθούν στον μεγάλο έλληνα μουσικό. Ειδικότερα, τα έγχορδα που ακούγονται στο cd μπορούν εύκολα να παραλληλιστούν με τον τρόπο που χρησιμοποιούνται σε ορχηστρικές συνθέσεις του προσφάτως αποθανόντος μουσουργού. Παρ΄όλα αυτά η έξυπνη εισαγωγή και άλλων στοιχείων όπως π.χ. jazz μερών (αμερικάνικη free-jazz από το 1965 και έπειτα - σε στυλ Pharoah Sanders και John Coltrane), οι λιγοστές improv "αντι-φράσεις" (σαν ν΄ακούω κάπου το σοπράνο σαξόφωνο του Evan Parker !) καθώς και πιο "μουσικά" ιντερλούδια (π.χ. ανατολίτικες κλίμακες και παριζιάνικες μελωδίες ακκορντεόν), όλα αυτά δίνουν τo προνόμιο στο δίσκο να μην ακούγεται ως ένα ανέμπνευστο κακέκτυπο.

Απ΄την άλλη βέβαια, θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι η Ηλεκτρομαγνητική Ορχήστρα δεν αρθρώνει καθαρά προσωπικό λόγο και ότι ανάλογα εγχειρήματα έχουμε ακούσει στο παρελθόν. Η εκτέλεση πάντως των συνθέσεων γίνεται από καταρτισμένους μουσικούς και το τελικό αποτέλεσμα θα συνιστούσε μια ενδιαφέρουσα αγορά για τους φαν της γενικότερης avant-garde και μη. (Kώστας Παπαθανασίου)